Dislekside Okuma Eğitimi Nasıl Yapılmalıdır ?

 

Uzm. Dr. Figen Şen Kösem

Dislekside çocuklar ve aileleri en fazla ilkokul 1. sınıfta güçlük çekmektedir. Okumayı öğrenme aşamasında disleksinin neden olabileceği güçlükler sırasıyla şunlardır;

1-      Çocuk harfleri tanıyamayabilir.
2-      Harfleri karıştırabilir.
3-      Hecelemeye geçemeyebilir.
4-      Kelimeleri tanıyamayabilir.
5-      Okumayı zamanında sökemeyebilir.
6-      Okumayı sökse bile okumasını hızlandıramayabilir.
7-      Yanlış okuyabilir.

Okuma; seslerin harflerle eşleştirilmesi ve hafızaya kaydedilerek otomatikleşmesi sonucu oluşur. İlkokul birinci sınıfa başlayan bir çocuk için ilk görev şeklini gördüğü harfin sesini de aynı anda hatırlamasıdır. Kısa sürede otomatik olarak hangi harfin hangi sese ait olduğunu öğrenmesi beklenir. Ayrıca ard arda yeni harfler ve sesler öğretilmeye devam eder. Disleksi harflerin seslerini öğrenmekte güçlük yaratabilir.  Hangi harf nasıl okunuyor bilemez çocuk. Öğretilse bile ertesi gün tekrar unutur.

Dislekside okuma eğitimi verirken dikkat edilecek önemli noktalar şunlardır:

 

  • Çocuğumuzla hangi aşamada çalışacağımızı bilmemiz gerekir,
  • Çok sık tekrar yaptırmak gerekir,
  • Değişik, yaratıcı, eğitim materyalleri kullanmak gerekir,
  • Her çalışmadan sonra çocuğumuzu ödüllendirmek gerekir,

 

Dislekside okuma eğitimi verirken yapılacak çalışmaların aşamaları şunlardır;

1-      Harf  Pekiştirme Çalışmaları,
2-      Harf Ayrıştırma Çalışmaları,
3-      Hece Pekiştirme Çalışmaları,
4-      Kelime Pekiştirme Çalışmaları,
5-      Metin Çalışmaları,

Harf Pekiştirme Çalışmaları;

Bu çalışmaların amacı; yeni verilen her harfin tam olarak çocuğun görsel ve işitsel hafızasına yerleşmesini sağlamaktır. Bir harf tam pekişmeden yeni harflere geçilmemelidir. Bu aşamada sık tekrar yapıp, Harf Tombalası, Renkli Teller, Kum Havuzu gibi materyallerle çocuğumuzun hem görsel hem işitsel algıları çalıştırılarak harflerin kolaylıkla pekiştirilmesi sağlanabilir. Bu aşamada sınıfta yeni harfler verildiği için evde çok acele edilmemelidir. Üzerinde çalıştığımız harfin tam pekişmesi önemlidir. Daha sonra yeni harflere geçilmelidir.

 

Harf Ayrıştırma Çalışmaları;

Bu çalışmalar okuma eğitiminin her aşamasında tekrarlanabilir. Dislekside harf öğrenmeye başlayan çocuk benzer şekildeki harfleri ya da birbirinin simetriği olan b-d-p-g gibi harfleri karıştırırken bazen de sesleri birbirine benzeyen v-f gibi harfleri de karıştırılabilmektedir. Görsel ve işitsel ayrımlaştırma çalışmalarıyla harfleri ayırt edebilmesi sağlanabilir. Harf Karıştırma Görsel-İşitsel Çalışma Kitabı bu amaçla kullanılabilecek bir materyaldir.

 

Hece Pekiştirme Çalışmaları;

Harfleri öğrendikçe yanına gelen seslerle hece okumaya geçiş olur. Bu aşamada iki harfi birlikte seslendiremeyen çocuklarımız için hece pekiştirme çalışmaları yapılmalıdır. Hece Şeritleri bu aşamada önerilen bir materyaldir.

 

Kelime Pekiştirme Çalışmaları;

Harfleri öğrenip heceleri de seslendirmeye başlayan çocuklar için artık kelime çalışmaları yapılmalıdır. Bu aşamada birinci sınıf öğrencileri artık hikaye kitapları ve kısa metinler okumaya başlarlar. Dislekside ise çocuklar için kitap okumak zorlayıcı ve sıkıcıdır. Oysa tam bu aşamada okuma sökülecektir. Bu nedenle bol bol okuma çalışmaları yapmak gereklidir. Dislektik çocuğumuza sık ve kısa okuma çalışmaları yaptırmamız gerekir. Dislektik çocuklar oyun oynamayı çok sever. Onları eğlenceli şekilde okutmak zorundayız. Bu nedenle amaçla öğretmenlerimizin de sınıflarında sıklıkla kullandığı bir araç olan Kelime Tombalası , Kelime Üretme Oyunu‘nu kullanabiliriz. Her kısa okumadan sonra küçük ödüller vermek onu tekrar okumak için motive edecektir. Bu amaçla kullanabilen Ödül Etiketleri hem ucuz hem de çok işe yarayan materyallerdir.

 

Metin Çalışmaları;

Bu çalışmalar okuma hızını artırmak için yapılır. Dislekside özellikle büyük yazılı (24 punto) ve kısa metinlerin okutulması önerilir. Bol resimli büyük yazılı hikaye kitapları seçilmelidir. Özellikle çocuğumuzun ilgi alanıyla ilgili kitapları okutmak onun okumaya karşı motivasyonunu artıracaktır.

 

 

Share

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak.

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>